Rüyada Evde Aslan Görmek

Genel anlamı

Aslanı sokakta değil kendi evinizin içinde gördüyseniz, uyandığınızda aklınızda kalan şey çoğunlukla hayvanın heybeti değil o yerin size ait olmasıdır. Koridor, salon, yatak odası kapısı; korku burada tanıdık bir zeminin üstüne oturuyor.

Klasik kaynakların bu sahneye verdiği cevap beklenenin tersidir. Ev içindeki aslan hayır tarafında kaydedilir, ama kaydın hemen yanında ikinci bir satır durur ve o satır aslana değil evin içinde kim olduğuna bakar.

İslami rüya tabiri

Birinci soru: aslan evin içinde miydi?

Kaynak ev içindeki aslanı doğrudan hayır tarafında kaydeder.

Evinde aslan gören: bir saltanat ve uzun ömür elde eder.

Ta’tîru’l-enâm

Kaydın iki yarısı var ve ikisi de eve bağlı. Saltanat, tabir dilinde tahttan çok bir kişinin hükmünün yürüdüğü alanı anlatır; ev de o alanın en belirgin hâlidir. Uzun ömür ise aynı satıra ayrıca eklenmiştir ve sahneyi tehdit okumasının dışına çıkarır.

Buradaki mantık aslanın cins değiştirmesi değil, sınırın değişmesidir. Aynı hayvan dışarıda karşınıza çıktığında ürkütür; sizin hükmünüzün geçtiği yerde durduğunda kaynak bunu kuvvetin yer değiştirmesi olarak okur.

Gündelik karşılığı çoğunlukla bir ağırlık kazanmasıdır: ailede artık sizin görüşünüzün sorulması, oturduğunuz yerde ilk kez kiracı olmaktan çıkmak, dağılmış bir düzenin sizin elinizde toparlanması. Kayıt bir zenginlik vaadi değil, bir mevki ve bir süre vermekle yetinir.

İkinci soru: evde hasta biri var mıydı?

Kaynak aynı sahneyi evin içindeki kişiye göre ikiye ayırır.

İçinde hasta bulunan bir eve yırtıcı bir hayvanın girdiğini gören: o hasta vefat eder. Evde hasta yoksa bu, bir makamdan korkmaya delâlet eder.

Ta’tîru’l-enâm

Bu satırın birinci yarısı aktarılırken usûlün kendi kaydı da yanında okunur: ecelin bilgisi kimseye verilmemiştir ve rüya bir ecel haberi sayılmaz. Tabir kitapları böyle cümleleri bir hüküm olarak değil, sembolün ağırlığını göstermek için yazar. Hasta bir yakınınız varken gördüğünüz bir rüyadan ona dair bir sonuç çıkarmanız beklenmez; bu sayfanın da böyle bir iddiası yok.

İkinci yarısı ise karşılaşılan hâllerin çoğunu kapsar. Evde hasta kimse yoksa aynı sahne bir makamdan korkmaya döner: hakkınızda karar verecek bir merciin, bir denetimin, bir üst sözün kapınıza kadar gelmesi hissi. Dikkat edilecek nokta şu ki kaydın söylediği şey sonuç değil, duygudur. Yazılı olan korkudur, zarar değil.

Üçüncü soru: aslan size karıştı mı?

Aslanın yakın durması tek başına hüküm getirmez; kaynak temas arar.

Aslanı gözüyle görüp onu yanı başında bulan, fakat ona karışmayan kişi: bir makamdan ürküntüye uğrar, bu ona zarar vermez.

Ta’tîru’l-enâm

Ev rüyalarında bu satır çok iş görür, çünkü içeride görülen aslan genellikle hareketsiz anlatılır. Odanın ortasında durur, bakar, dolaşır ve rüya öyle biter. Kaynak böyle bir sahnede korkuyu kabul eder, zararı kaydetmez.

Ölçüyü koymak için tek bir soru yeter: aranızda bir mesafe kaldı mı? İçeri girdi ve siz kapı eşiğinde durup izlediyseniz bu satır size bakıyor. Mesafe kapandıysa madde başka bir eksene geçer ve orada ölçü oranla verilir.

Dördüncü soru: içeride bir yavru mu vardı?

Aslan yavrusu kaynakta ayrı bir satırdır ve evlat bahsine bağlanır.

Aslan yavrusu evlattır.

Ta’tîru’l-enâm

Kayıt kısa olduğu için üstüne fazla yük bindirilmemeli. Ev içinde bir yavru görmek yetişkin bir aslanla aynı eksende okunmaz; biri kuvvet tarafında, öteki soy tarafındadır ve ikisini aynı satırla yorumlamak kaydı zorlamak olur.

Bu sahneyi anlatanların hatırladığı duygu da genellikle korku değildir. Taşımak, beslemek, bir yere saklamak gibi ayrıntılar öne çıkar ve rüya bir tehdit sahnesi gibi değil bir sorumluluk sahnesi gibi anlatılır.

Bu sayfa aslanın yalnızca ev içindeki hâlini ele alıyor. Aslanın kime delâlet ettiği, korkmanın ve korkmamanın okumayı nasıl çevirdiği rüyada aslan görmek sayfasında; rüyanın hangi tasnife girdiği sorusu ise rüya çeşitleri başlığı altında duruyor.

Ne demek değil: Evinize giren bir aslan, evinizden birinin başına bir şey geleceğini göstermez. Yukarıdaki şartlı satır bir ecel hükmü değildir, çünkü klasik usûlde ecelin bilgisi kimseye verilmemiştir ve rüya böyle bir haber taşımaz. Bir rüyaya bakarak ne kendiniz ne eviniz ne de hasta bir yakınınız hakkında bir sonuç çıkarılır.

Buradaki yorumlar klasik tabir literatüründen derlenmiştir; dinî bir hüküm veya fetva niteliği taşımaz.

Psikolojik açıdan

Psikolojik okumada ev, kişinin kendisini dışarıya karşı kapattığı yerdir. Bir yırtıcının o çizginin içinde görülmesi de çoğunlukla dışarıda kalması beklenen bir şeyin içeri girmesiyle ilgilidir.

Bu sahne en sık, iş ya da para meselesinin eve taşındığı dönemlerde anlatılır. Evde konuşulan bir borç, akşam saatinde gelen bir telefon, kapı kapandıktan sonra da sürmeye devam eden bir tartışma.

Klasik kaydın evin hâline bakması ile buradaki his aynı yere düşüyor. İkisinde de ölçü aslanın kendisi değil, onu içine alan ev.