Rüyada Tanımadığı Biriyle İlişkiye Girmek

Genel anlamı

Hiç tanımadığınız bir yüzle görülen bu sahne, uyanınca en çok rahatsızlık veren rüyalardan biridir ve genellikle “bende bir sorun mu var” diye düşündürür.

Sahne Türkçede yabancı biriyle birlikte olmak, tanımadığı biriyle cinsî münasebette bulunmak gibi farklı adlarla anlatılır; klasik kaynaklarda ise tek bir satırda, cimâ maddesinde toplanır. Ve o satır bambaşka bir yerden bakar. Tanımadığınız kişi onlara göre bir kimse değil, size gelen bir iştir: önünüze çıkan bir teklif, bir fırsat, üstleneceğiniz bir sorumluluk. Sembolün bu maddedeki genel mantığı zaten budur; sözlüklerde bu bahis şehvet değil, üstlenilen iş tarafında durur.

İslami rüya tabiri

Birinci soru: o kişi nasıl görünüyordu?

Tanımadığınız kişinin hâli, önünüze çıkan işin niteliğidir.

Nablusî bu sahneyi tek cümlede hem açar hem ölçüsünü verir.

Tanımadığı kadınlarla birlikte olmak, insanın önüne çıkan işlere delâlet eder; o kadının görünüşündeki ve hâlindeki duruma göre. Fiil de o ölçüde olur ve tamamlanır.

Ta’tîru’l-enâm

Cümlenin son kısmı bir yorum kuralı. Rüyadaki kişi bakımlı, düzgün ve hoş göründüyse önünüze çıkan iş de o tarafta; dağınık, bakımsız ya da itici göründüyse aksi tarafta. Metin bunu tanıdık kişiler için de aynen tekrar eder: güzel, örtülü ve süslü ise çok hayır, yaşlı ve kılıksız ise tersi.

İkinci soru: sahne tamamlandı mı?

Fiilin tamamlanıp tamamlanmaması, işin sonuca varıp varmamasıdır.

Yukarıdaki alıntının bitişi tesadüfi değil: “fiil de o ölçüde olur ve tamamlanır.” Kaynak burada sahnenin seyrini doğrudan işin seyrine bağlıyor.

Pratikte sorulacak şey basit. Sahne yarıda mı kaldı, bir engelle mi karşılaştınız, yoksa sonuna kadar gitti mi? Yarım kalan sahne, yarım kalan bir iş olarak okunur; bu, maddenin en kolay uygulanan ölçüsüdür.

Üçüncü soru: tanımadığınız kişi erkek miydi?

Bunun ayrı ve açık bir kaydı var, okuma mal tarafına geçiyor.

Tanımadığı bir adamla gören, malında israfa düşer.

Ta’tîru’l-enâm

Kaynak burada gerekçe vermez, kaydı olduğu gibi aktarır. Aynı listede tanıdıklar için başka karşılıklar sıralanır: hasmıyla gören ona galip gelir, kardeşlerinden biriyle gören ona iyilik ve ihsanla ulaşır.

Bu üçünün yan yana durması maddenin mantığını gösteriyor. Sözlük sahneyi ahlâkî bir mesele olarak değil, iki taraf arasındaki yönün hangi tarafa aktığı olarak okuyor: üstün gelmek, bağ kurmak, elden çıkarmak.

Eşle görülen sahne bunların hiçbirine benzemez ve doğrudan işle okunur; tamamı rüyada eşiyle ilişkiye girmek sayfasında. Maddenin genel çerçevesi ise rüyada cinsel ilişki görmek sayfasında.

Ne demek değil: Bu rüya gizli bir eğilimin, bir arzunun ya da bir niyetin delili değildir. Uykudaki insan mükellef değildir, rüya da seçilerek görülmez. Kaynaklar arzunun ve gündüz düşüncesinin önden geldiği rüyaları zaten tabir dışı bırakır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarında da rüyaların delil olmadığı ve rüyalarla amel edilmeyeceği açıkça belirtilir.

Buradaki yorumlar klasik tabir literatüründen derlenmiştir; dinî bir hüküm veya fetva niteliği taşımaz.

Psikolojik açıdan

Rüyada tanınmayan bir yüz, psikolojik okumada da çoğunlukla bir kişi değildir. Zihin tanıdık bir yüz seçmediğinde, sahneye bir rol koyar: henüz adı konmamış bir şey.

Bu yüzden bu tür rüyalar çoğunlukla belirsizlik dönemlerinde anlatılır. Yeni bir işe girmeden önce, bir karar verilmeden önce, tanımadığı bir ortama girmeden önce.

Uyanınca hissedilen huzursuzluk da genellikle sahnenin içeriğinden değil, onu kendi seçimi sanmaktan gelir. Rüyadaki yüzün tanıdık olmaması zaten zihnin orada somut bir kişi kastetmediğinin işaretidir.