Rüyada Cinsel İlişki Görmek

Genel anlamı

Bu rüyayı görenlerin çoğu sabah utanarak ve bunu bir ayıp sayarak uyanır. Klasik tabir kaynakları ise maddeyi hiç o taraftan açmaz.

Sözlüklerde bu bahsin ilk karşılığı şehvet değil mansıb, yani ele geçen bir görev, bir makam ya da girişilen bir iştir. Sembolün mantığı birleşme fiilinin kendisinde değil, bir şeyin tamamlanmasında, bir işin sonuca varmasındadır.

Bir not, çünkü bu sahne Türkçede pek çok adla aranıyor: cinsel ilişki, cinsî münasebet, cinsel münasebet, birlikte olmak, beraber olmak. Hepsi aynı sahneyi anlatır ve aşağıdaki okumalar hepsini kapsar. Klasik kaynaklarda ise bahsin iki adı vardır ve ikisi ayrı maddelerde geçer: nikâh ve cimâ (mücâmaa). Eski bir tabirnâmeye bakacaksanız aramanız gereken başlıklar bunlardır.

Aşağıdaki bölümler kaynakların bu sahneyi okurken sırayla sorduğu soruları takip ediyor.

Önce şunu sorun: bu rüya tabir edilir mi?

Kaynakların en net konuştuğu yerlerden biri burası ve çoğu Türkçe aktarımda hiç geçmez.

Rüyada meni görülen ve uyanıkken gusül gerektiren her nikâh bâtıldır, tevili yoktur; çünkü o bir ihtilâmdır.

Ta’tîru’l-enâm

Müntehab aynı hükmü kendi tasnifinin içinde tekrar eder ve bozuk rüyalar bahsine koyar: gusül gerektiren ihtilâm, kendi kendine konuşmanın ve arzunun önden geldiği rüyalarla aynı sınıftadır, tevili yoktur. İbn Kuteybe de bozuk rüyanın alâmetlerini sayarken ihtilâmı bu sınıfa koyar.

Yani rüya o şekilde bittiyse anlam aramanız gerekmiyor. Mesele tabir değil, temizlik hükmüdür. Rüya çeşitleri arasındaki bu ayrımın tamamı rüya çeşitleri sayfasında.

Aynı metinlerin ayrıca kaydettiği ikinci bir şey daha var ve halk arasındaki yaygın bir inancı doğrudan düzeltir: cünüplük de hayız da rüyanın sıhhatini bozmaz. Bu hâldeyken görülen rüya “tutmaz” diye bir kayıt kaynaklarda yoktur.

İslami rüya tabiri

Birinci soru: kaynak bu maddeyi neyle açıyor?

Sözlüğün ilk karşılığı şehvet değil, üstlenilen iştir.

Nablusî maddeyi tek cümleyle açar ve tonunu baştan belirler.

Nikâh rüyada yüce bir makama delâlet eder.

Ta’tîru’l-enâm

Aynı maddenin devamında ikinci sabit kayıt gelir ve bu, sıkıntıda olanlar için en işe yarar satırdır.

Nikâh borcun ödenmesine ve kederli olanın ferahlamasına delâlet eder.

Ta’tîru’l-enâm

İkisi birlikte okunduğunda sembolün mantığı görünür hâle gelir: kapanan bir şey, sonuca varan bir şey, üstlenilip tamamlanan bir şey.

İkinci soru: sahnedeki kişi kimdi?

Hükmü belirleyen asıl eksen fiil değil, karşınızdaki kişidir.

Kaynaklar bu maddeyi uzun bir liste hâlinde kişiye göre ayırır. Öne çıkan üç kayıt şöyle:

Hasmıyla gören ona galip gelir. Kardeşlerinden biriyle gören ona iyilik ve ihsanla ulaşır. Tanımadığı bir adamla gören malında israfa düşer.

Ta’tîru’l-enâm

Dikkat edin, bu kayıtların hiçbiri sahnenin kendisini ahlâkî bir mesele olarak ele almıyor; hepsi ilişkinin yönünü okuyor. Üstün gelmek, bağ kurmak, elden çıkarmak.

Eşle görülen sahne ayrı bir satırda ve doğrudan işle ilgilidir; tamamı rüyada eşiyle ilişkiye girmek sayfasında. Tanınmayan biriyle görülen sahne ise bambaşka bir mantıkla okunur, onun tamamı da rüyada tanımadığı biriyle ilişkiye girmek sayfasında.

Üçüncü soru: karşınızdaki kişi nasıl görünüyordu?

Kişinin hâli, kılığı ve bakımlılığı hükmün ölçüsüdür.

Bu, maddenin en ince ayrımı ve tabirin neden bir sözlük işi olmadığını iyi gösteriyor.

Tanıdığı bir kadınla gördüyse: o kadın güzel, örtülü, giyimi ve takısıyla süslü ise çok hayra delâlet eder; yaşlı, çirkin ve kılıksız ise bunun tersine delâlet eder.

Ta’tîru’l-enâm

Burada okunan şey kişinin güzelliği değil, sahnenin verdiği intibadır. Bakımlı ve örtülü bir görüntü düzenli ve yerli yerinde bir işe, dağınık bir görüntü ise aksine karşılık gelir. Metin hükmü kişiye değil manzaraya bağlar.

Ne demek değil: Bu rüya bir niyetin, bir arzunun ya da gizli bir eğilimin delili değildir. Uykudaki insan mükellef değildir ve klasik usûlde rüya bir hüküm kaynağı sayılmaz. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarında da rüyaların delil olmadığı ve rüyalarla amel edilmeyeceği açıkça belirtilir. Rüyayı bir başkasının gerçek niyeti sanıp hesap sormak, klasik tabir usûlünün en açık uyardığı hatalardan biridir.

Buradaki yorumlar klasik tabir literatüründen derlenmiştir; dinî bir hüküm veya fetva niteliği taşımaz.

Psikolojik açıdan

Bu rüyaların büyük kısmı bedenseldir ve klasik metinler de bunu kendi diliyle söyler: arzunun önden geldiği rüyanın tabiri yoktur.

Geri kalanında tekrar eden tema yakınlık ve kabul görmedir. Sahnedeki kişi çoğu zaman o kişinin kendisi değil, onun temsil ettiği duygudur: güvenilen biri, uzak kalınmış biri, onayı istenen biri.

Uyanınca hissedilen utanç da ayrıca anlamlıdır ve genellikle rüyanın içeriğinden değil, onu kendi iradesiyle görmüş sayma hatasından gelir. Rüya seçilmez; bu yüzden klasik usûl de onu bir suç olarak ele almaz.