Rüyada Boğulmak

Genel anlamı

Boğulma, su rüyalarının en yoğun hâlidir. Diğerlerinde su bir manzaradır; burada kişi onun içindedir ve nefes alamamaktadır.

Rüyayı görenlerin anlatımında bu fiziksellik öne çıkar. Sahne görsel değil bedenseldir: sıkışma, ağırlık, yetişememe. Uyanış çoğu zaman ani ve derin bir nefesle olur.

Baştan söylemek gerekir: bu rüya yaygındır ve klasik metinler onu bir kehanet olarak sunmaz.

İslami rüya tabiri

Tabirnâme literatüründe su; hayat, rızık ve ilimle ilişkilendirilir. Ancak suyun ölçüyü aşması yorumu tersine çevirir. Boğulmak bu çerçevede kişinin baş edemediği bir mesele ve kontrolün elden çıkması olarak okunur.

İbn Sîrîn’e nispet edilen külliyatta ve Nablusî’nin Ta’tîru’l-enâm’ında öne çıkan haller:

Boğulurken kurtulmak. Sıkıntının atlatılması ve selamette kalmak; kaynakların açıkça hayra yorduğu hâldir.

Yüzeye çıkmak, nefes almak. Nefes alacak alan bulmak olarak okunur; sıkışan bir durumun gevşemesi.

Birinin elinden tutup çıkarması. Klasik metinlerin bir kısmı bunu, gelen bir yardım ya da destek şeklinde yorumlar.

Bulanık ya da karanlık suda boğulmak. Suyun temizlik ölçüsü devreye girer ve belirsizliği artırır: rüyada bulanık su görmek.

Sel veya taşkında boğulmak. Ölçüyü aşan bir durumun kuşatması; ayrıntısı rüyada sel görmek sayfasında.

Başkasının boğulduğunu görmek. Kaynakların bir kısmı bunu, bir yakının içinde bulunduğu sıkıntıya duyulan endişe olarak okur.

Klasik metinlerde korkuyla uyanılan rüyalar için ayrı bir çerçeve vardır ve bu sembolde özellikle geçerlidir: bu tür rüyaların şeytani olabileceği, anlatılmamasının ve tabir edilmemesinin evlâ olduğu belirtilir. Kaynaklarda tavsiye edilen, şerrinden Allah’a sığınmak, rüyayı yaymamak, yatılan tarafı değiştirmek ve duaya yönelmektir.

Tabir kitaplarının bu noktadaki bir başka öğüdü de şudur: kötü ihtimalleri sıralayarak korku veren yorumlardan kaçınılmalıdır. Rüya bir hüküm değildir.

Bu yorumlar tabir literatüründen derlenmiştir; dinî bir hüküm, fetva ya da kesin bir öngörü değildir.

Sahnenin nasıl bittiği belirleyicidir

Klasik tabirde boğulma sahnelerinde asıl bilgi, boğulmanın kendisinde değil sonucunda saklıdır:

Rüyanızda ne oldu?	Kısaca nasıl okunur
Kurtuldunuz, su yüzüne çıktınız	Sıkıntının sona ermesi; kaynaklar bunu selamet tarafında okur
Biri sizi çıkardı	Yardım ve destek gelmesi
Uyandınız, sahne tamamlanmadı	Klasik metinler yarım sahnelerden hüküm çıkarmaz
Su bulanıktı	Karışan bir mesele; görüşün kapanması
Su berraktı	Sıkıntı var ama meselenin kendisi açık
Boğulan başkasıydı	Yorum kişiden çevresine kayar

Hayattaki karşılığı çoğunlukla dolaysızdır: taşınamayan bir yük, ödenemeyen bir borç, üstesinden gelinemeyen bir sorumluluk, nefes alacak alanın kalmaması.

Bu tür korkutan sahnelerde klasik usûlün ilk tavsiyesi yorum aramak değildir: önce sığınmak, sonra rüyayı herkese anlatmamak. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarındaki ölçü de burada geçerlidir: rüyalar delil değildir ve rüyalar ile amel edilmez.

Psikolojik açıdan

Psikolojik okumada boğulma, taşınamayan bir yükün en yoğun imgesidir. Su duyguyu temsil ettiği için, boğulmak duygunun kişiyi aşması olarak okunur.

Bu rüya dünya genelinde sık görülen temalardandır ve şu dönemlerde arttığı bilinir: aynı anda birden fazla sorumluluğun üst üste gelmesi, uzun süren bir stres, ya da kişinin yardım isteyemediği bir durum.

Nefes alamama hissi de anlamlıdır: uyanıklıkta “nefes alacak alanım yok” diye tarif edilen hâlin doğrudan karşılığıdır.

Rüyanın tekrarlanması bir işaret değil, süregelen bir baskının göstergesi sayılır.