Rüyada Hamile Olduğunu Görmek

Genel anlamı

Bu rüyayı görenin ilk sorusu hep aynıdır: gerçekten hamile miyim, olacak mıyım?

Klasik sözlükler soruyu boş bırakmaz ama tek bir cevap da vermez. Cevabı görenin hâline göre üçe böler ve üçünü birbirine karıştırmaz: bekâr kadında nikâh, hamile olmayan evli kadında gebeliğin kendisi, hamile kadında ise karnındaki çocuk. Yani “olacak mı” sorusunun karşılığı sahnede değil, sizin bugün nerede durduğunuzdadır.

Asıl şaşırtıcı olan bundan sonrası. Hamilelik maddesi tek bir cümleyle açılır ve o cümle bugünkü rüya sitelerinin hiçbirinde geçmez: kadının rüyada hamileliği, işinin başında sebatla durmasıdır; ondan gelen mal, büyüyen bir artış, övünç, izzet ve güzel bir ad. Birkaç satır sonra aynı madde erkek için tam tersini yazar: erkeğin kendinde hamilelik görmesi, insanlardan gizli ağır bir kaygıdır; büyümesinden ve açığa çıkmasından çekinilen cinsten.

İki okumayı tek bir nitelik birleştirir ve bu sayfanın tamamını o yönetir. Hamilelik, örtülü olan ve zamanı gelince kendini gösterecek olandır. Kadında bu artıştır, erkekte saklanan bir şeydir; ikisi de gizlidir, ikisi de büyür, ikisi de bir gün görünür. Doğum ise örtünün kalktığı andır ve kaynaklar onu ayrı bir maddede, ayrı ölçülerle ele alır.

İslami rüya tabiri

Sahnede kim hamileydi

Rüyanızda ne oldu?	Kısaca nasıl okunur
Kadınsınız, kendinizi hamile gördünüz	İşinizin başında durmanız; büyüyen bir artış, güzel bir ad
Erkeksiniz, kendinizi hamile gördünüz	Kimseye söylenmemiş, büyümesinden çekindiğiniz bir kaygı
Bekârsınız ya da eşiniz yok	Nikâh; gerekçesi “hamilelik ancak bir erkekten olur”
Evlisiniz ama hamile değilsiniz	Kaynakların gebeliğin kendisi diye okuduğu tek basamak
Zaten hamilesiniz	Sahne karnınızdaki çocuğa döner
Eşinizi hamile gördünüz	Dünya malından umulan bir hayır
Tanıdığınız birini hamile gördünüz	Sıkıntı ve size söylenmemiş, örtülü işler
Yaşlı bir kadın hamileydi	Birikmiş bir gerilim; bir görüşte kıtlıktan sonra bolluk
Çocuğu olmayan biri ya da bir erkek hayvan hamileydi	Verimsiz bir yıl, hayrın azalması
Karnınız büyümüştü, herkes fark ediyordu	Örtünün kalkması: saklanan şeyin görünür olması
Hamileliğinizi gizliyordunuz	Açığa çıkmasından çekindiğiniz, kimsenin bilmediği mesele
Ağır bir yük taşıyordunuz	Kadın için hamileliğin kendisi ya da çekilen bir ağırlık
Ekin ektiğinizi gördünüz	Eşinizin hamileliği; bekâr için nikâh
Bahçenizi suladınız	Aynı bağ: sulanan, gebe kalan ve doğuran yer
Dolu bir şişe ya da bardak gördünüz	Kabı kadına, içindekini çocuğa nispet edilir
Kuyudan duru su çektiniz	Hamile için çocuğun gelmesi
İneğinizi hamile gördünüz	Eşinizin hamileliği; bolluğu umulan bir yıl
Aynaya baktınız	Bakan kadınsa kız, hamile eşi olan erkekse oğlan
Kucağınıza yıldız düştü	Adı anılacak bir çocuk
Gülüyordunuz	Kaynaklarda oğlan müjdesi sayılan sahne
Göğsünüzde süt gördünüz	Genç kadın için gebelik; başka hâllerde başka çıkar
Hazine ya da define buldunuz	Hamilelik; altın oğlan, gümüş kız sayılır
Kadınsınız, sakalınız olduğunu gördünüz	Ayrı bir satır: hamile için oğlan
Karnınızdaki çocuğun sesini duydunuz	Oğlan müjdesi sayılır
İkiz doğurdunuz	Kaygı; gerekçesi terbiyenin külfeti
Bağırmadan, kimse yokken doğurdunuz	Kurtuluş ve ferahlık
Kalabalığın içinde doğurdunuz	Sıkıntının sıkıntıyla gitmesi
Bağırarak doğurdunuz	Kaygı; bu satır bir muabbirin kendi vakası
Doğum sancısı çektiniz	Ayrılık bahsine bağlanır
Bir hayvan doğurdunuz	Gurbetteki birinin gelmesi
Anneniz sizi doğuruyordu	Görene göre ayrı ayrı okunur

Kadında artış, erkekte gizli kaygı

Maddenin açılış cümlesi kadın için iki şey söyler ve ikisi de somuttur. Birincisi sebat: işinin başında durmak. Bugünkü karşılığı dükkânın kapanmaması, işten çıkılmaması, bırakmaya niyetlenilen bir davanın sürdürülmesi, yarım kalmış bir eğitime geri dönülmesidir. İkincisi artış: mal, övünç, izzet ve güzel bir ad. Metnin seçtiği kelime dikkat çeker, artış “büyüyen” cinstendir; birden gelen bir para değil, her ay biraz daha iyi kapanan bir hesap. Güzel ad tarafı ise en az mal kadar açıktır: işinizin adınızla anılması, iş için sizin isminizin verilmesi, sizden sonra da konuşulan bir emek.

Aynı madde meslek ayrımı da yapar. İlim ehli için okuma ilminde artıştır; zanaat sahibi için başkasının erişemediği bir buluş. Bunun bugünkü karşılığı ustanın kendi çözümüdür: kimsenin aklına gelmemiş bir yöntem, sizden başkasının yapamadığı bir iş, imzanız hâline gelmiş bir ayrıntı.

Erkek tarafında sahne aynı, yön terstir. Metin uzun bir liste sıralar ve hepsi tek bir yerde toplanır: saklanan ve büyüyen şey. Kimsenin bilmediği bir borç, işte henüz fark edilmemiş bir hata, evde söylenmemiş bir karar, yanı başınızda durup size dost görünmeyen biri. Bir yöntem kitabı aynı sahneyi kalpteki kaygılar, hüzünler ve kötü söz olarak, ya da evin ortasındaki bir düşman olarak kaydeder. Ayrıntısı rüyada erkeğin hamile olması sayfasındadır.

Maddenin kendisi bir tek yönde ısrar etmez. Birkaç satır aşağıda erkek için de hayır tarafında bir cümle vardır: hamilelik, gören ister erkek ister kadın olsun, dünyada bir artıştır. İki satırı ayıran şey nettir: taşınan şey gizli mi tutuluyor, yoksa açıkta mı taşınıyor.

Kaynakların üç basamağı

Bir yöntem kitabı bu sembolü doğrudan bir kaideye çevirir ve üç basamak sıralar: bekâr kadın için koca, hamile olmayan için hamilelik, hamile için çocuk. Şartı da yazılıdır, sahnenin kişiye yakışan bir yerde geçmiş olması gerekir; hamileliğin ya da sancının garip, uygunsuz bir yerde görülmesi okumayı bu basamaklardan çıkarır.

Bunun tek maddelik bir satır olmadığını aynı kitabın kendisi gösterir: bambaşka bir sahne için de aynı üç basamağı tekrarlar. Yani bu, kaynağın kaide hâline getirdiği bir sıralamadır.

Evlenmemiş kız ve kocası olmayan kadın için ikinci bir kayıt daha var ve gerekçesi açıkça yazılı: ikisi de kendini hamile görürse nikâhlanır, çünkü hamilelik ancak bir erkekten olur. Sahne, kendinden önce gelmesi gereken şeyi gösterir.

Aynı maddede evlenmemiş kız için ağır bir sıralama da vardır: ailesine onun yüzünden gelecek bir sıkıntı, mahallesinde çıkacak kötü bir hadise, kendisine yakışmayan bir hazırlık, dengi olmayan biriyle kurulan bir bağ. Kaynak iki yönü yan yana bırakır ve birini kesin saymaz.

Örtülü olan ve açığa çıkan

Kendi hamileliğiniz ile birinin hamileliğini görmeniz aynı yerde okunmaz. Kaynak ikincisini üç kelimeyle karşılar: kaygı, sıkıntı ve örtülü işler. Gerekçesi de bu bahsin en açık mantığıdır: doğan şey gizli bir yerden çıkıp görünür hâle gelir, dolayısıyla hamilelik sahnesi hep saklı duran bir şeye bakar.

Karşılığı hayatta fazlasıyla tanıdıktır. Ortaklıkta söylenmeyen bir rakam, evde herkesin bildiği ama kimsenin açmadığı mesele, kapalı kapı ardında alınmış bir karar, size en son haber verilecek bir gelişme. Kişi tanıdıksa yorum somutlaşır: rüyada başkasını hamile görmek.

Eşini hamile gören için ayrı ve kısa bir satır yazılıdır: dünya malından bir hayır umar. Beklenen bir ödeme, bağlanan bir iş, uzun süredir cevap gelmeyen bir kapının açılması.

Yaşlı bir kadının hamileliği ise maddenin en sert satırıdır ve gerekçesi tek kelimedir: silah deposu, çünkü o bir fitnedir. Uzun süredir birikmiş, bir kıvılcım bekleyen bir gerilim: yıllardır konuşulmayan bir miras, kapanmamış bir hesap, herkesin sustuğu bir kırgınlık. Aynı yerde başka görüşler de nakledilir, biri işten boş kalmak, biri kıtlıktan sonra bolluktur. Yaşlı bir kadını rüyada görmenin öteki tarafı da kayıtlıdır ve hamile için hayırdır, çünkü çocuğun ve lohusanın işini gören odur: rüyada yaşlı birini görmek.

Tarla, kap ve kuyu

Hamilelik rüyanızda hiç geçmediği hâlde yorum bu bahse dönebilir; kaynaklar bunu tek bir düşünceyle kurar.

Birincisi yer. Sözlükler tarlayı kadına bağlar ve gerekçeyi eksiksiz yazar: sürülür, tohumlanır, gebe kalır, doğurur ve hasat vaktine kadar emzirir; başağı da onun çocuğu ya da malıdır. Bu yüzden ekin ektiğini gören, eşinin hamileliğini görmüş sayılır; aynı sahne bekâr için nikâh, geliri olan için gelirde artıştır. Bahçe de aynı yerde durur, çünkü suyla sulanır, gebe kalır ve doğurur. Toprak ile kadın arasındaki bu bağ o kadar yerleşiktir ki bir eser kadını doğrudan yıla benzetir: dolgunsa bolluk yılı, zayıfsa kıtlık yılı. Aynı ölçü ineğe de uygulanır, hamile inek bolluğu umulan bir yıldır.

İkincisi kap. Bu bahsin en açık kaidesi burada yazılıdır: dolu bir şişe ya da bardak hamile kadındır, ve okurken kabı kadına, içindekini çocuğa nispet edersiniz. Kaide bir kez öğrenildiğinde pek çok sahneyi tek başına açar. Kuyu da kadın sayılır, suyu ise malı ve karnındakidir; su ele ne kadar yaklaşırsa doğum o kadar yakın okunur. Kovayla duru su çekmek hamile için çocuğun gelmesidir.

Kaynaklar bu kaideyi kabın kırıldığı ağır sahnelere kadar götürür. Bu sayfa oraya girmez: rüyadan bir gebeliğin ya da bir çocuğun sağlığı hakkında haber çıkarmak tabircinin işi sayılmaz.

Oğlan mı kız mı

Bu bahiste kaynaklar yönü açıkça ters çevirir: hamile bir kadın erkek çocuk doğurduğunu görürse kız, kız doğurduğunu görürse erkek okunur. Hemen ardından tabire mahsus bir ölçü gelir ve bugün hiçbir yerde aktarılmaz: kız ferahlık, oğlan kaygı sayılır. Bağ sözcük düzeyinde kurulmuştur; ferahlık ile kız aynı kökten okunur, kaynak gerekçesini de böyle yazar.

Aynı maddede iki doğum da hayır tarafındadır, farkı cinsindedir. Oğlan doğurmak işin sonunda ferahlık, müjde ve bir ağırlıktan kurtulmaktır. Kız doğurmak izzet, bolluk, zorluktan sonra kolaylık ve sevinç içinde bereketli bir rızıktır. Kız doğumu ayrıca hapisteki kimsenin ferahı olarak kaydedilir.

Cinsiyet işareti sayılan küçük sahneler de kayıtlıdır ve çoğu ev içinden gelir. Aynaya bakan kadınsa hamli kız, hamile eşi olan erkekse oğlan okunur. Gülmek oğlan müjdesidir. Kucağa düşen bir yıldız, adı anılacak bir çocuktur. Genç kadının göğsünde süt görmesi gebeliğin tamamlanmasıdır, ama aynı sahne başka bir kadında bambaşka okunur. Bir kadının sakalı olduğunu görmesi de ayrı bir satırdır ve hamile için oğlan sayılır.

Bunlar bir cinsiyet tahmini değildir. Aynı sahneyi birbirine ters kaydeden eserler vardır ve bunu söylemek kaynağa sadakattir. Doğan bebeğin kendisi ayrı bir bahistir: erkek bebek, kız bebek ve ikiz bebek sayfaları.

Doğumun sesi ve kalabalığı

Doğum ayrı bir maddedir ve yorumu doğumun kendisi değil nasıl geçtiği belirler. Bir yöntem kitabı ölçüyü şaşırtıcı bir yerden alır: sesten ve şahitten.

Bağırış çağırış olmadan ve insanlar arasında olmadan doğurmak kurtuluş ve ferahlıktır. Kalabalığın içinde doğurmak ise sıkıntının sıkıntıyla gitmesidir; iş biter ama bedelsiz bitmez. Bağırarak doğurmak kaygı tarafında kaydedilir ve müellif burada kendi vakasını yazar: “bağırarak doğuruyorum” diyen birine evine hırsız ineceğini ve orada bağrışma olacağını söylemiş, öyle çıkmıştır.

Doğumun genel karşılığı ise geniştir: şiddetten ve hastalıktan çıkmak, rahatlık, borcun ödenmesi, tövbe; bazen de gurbetteki birinin gelmesi. Müellif iki vaka daha nakleder, biri boğa biri ceylan doğurduğunu görmüş, ikisine de uzaktaki bir hayvanın ya da evladın geleceği söylenmiş ve gelmiştir. Sancının kendisi ayrı okunur ve ayrılık bahsine bağlanır; bağ yine kelimenin kendisindendir. Sahnenin ayrıntısı rüyada doğum yapmak sayfasındadır.

Annenizin sizi doğurduğunu görmek

Sık görülen ve hiç anlaşılamayan sahne budur. Kaynak tek bir sahneyi görene göre böler ve her basamağın gerekçesini de yazar.

Fakir bir kimse için okuma, kendisini besleyecek ve işini görecek birini bulmasıdır, çünkü bebeğin bunu yapan biri vardır. Zengin için tersidir: elindekini koruyamaz, üstüne başkası musallat olur, çünkü çocuk başkasının elindedir. Zanaat sahibi için işini kesen engeller çıkar, çünkü yeni doğanın terbiyesi ağır ilerler. Davası olan için delilinin tutmaması, hizmetinde çalışan biri için efendisinin sevgisi yazılıdır.

Yolcu için iki nüsha ters düşer ve bunu gizlemek doğru olmaz: biri evinden çıkamayacağını, öteki gurbetteki kimsenin memleketine döneceğini söyler, çünkü doğan, herkesin ortak yurdu olan yere iner. Maddenin en ağır basamağı hasta bir kimse içindir; bu sayfa onu bir haber olarak vermez, çünkü ecelin bilgisi tabircinin işi değildir.

Ne demek değil: Bu sayfadaki hiçbir satır bir gebeliğin varlığı, seyri ya da bir çocuğun sağlığı hakkında bilgi vermez. Hamilelik ya da doğumla ilgili endişeniz varsa doğru adres tabir değil hekimdir. Buradaki yorumlar klasik tabir literatüründen derlenmiştir; dinî bir hüküm, fetva ya da tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarında da rüyaların delil olmadığı ve rüyalarla amel edilmeyeceği belirtilir.

Psikolojik açıdan

Psikolojik okumada hamilelik, henüz kimseye gösterilmemiş ama içeride sürmekte olan bir işin sahnesidir. Anlatılırken en çok tekrarlanan ayrıntı da bebek değil taşımanın ağırlığıdır: ne kadar zamandır sürüyor, kaç kişi biliyor.

Sahne bu yüzden en sık iki dönemde bildirilir. Biri uzun soluklu bir hazırlığın ortasıdır: sınav, tez, kurulmakta olan bir iş, henüz açıklanmamış bir karar. Öteki gerçekten gebelik bekleyen ya da bundan çekinen kişilerdir; klasik usûl de yorumdan önce rüyayı görenin o günkü hâlini sorar ve gündüz düşüncesinden gelen sahneyi ayrı tutar.

İki okuma aynı yeri gösterir. Kaynak sahneyi örtülü olana, psikolojik okuma söylenmemiş olana bağlar; ikisi de rüyanın bir haber getirmediğini, neyi sakladığınızı gösterdiğini söyler.