Rüyada Kedinin Isırması

Genel anlamı

Kedi bahsinde zarar tek bir sahne değildir; üç kademesi vardır ve klasik okuma bunları aynı yere koymaz. Saldırıda hamle vardır, temas yoktur. Tırmıkta temas vardır ama yüzeyde durur. Isırıkta ise diş kavrar: sahne kedinin dokunduğu değil tuttuğu andır.

Isırık bu yüzden kademenin en ağırı sayılır. Yine de ağırlık ölçüsü sembolün kendi ölçeğine göredir; kedi klasik metinlerde büyük bir tehlike figürü olmadığı için, en ağır kedi sahnesi bile köpek ve yılan bahsindeki karşılığından hafif okunur.

Rüyayı anlatanların üzerinde durduğu ayrıntı da çoğunlukla ısırığın şiddeti değil, kedinin ne kadar bırakmadığıdır.

İslami rüya tabiri

Klasik tabirde kedinin iki karşılığı öne çıkar: hane halkından ya da en yakın çevreden bir kişi, bir de hırsızlık ve mal eksilmesi. Kaynakların bir bölümü aynı sembolü, kendi payını sessizce gözeten bir tavır olarak değerlendirir. Isırma bu zemine oturduğunda ortaya çıkan okuma bir düşmanlık kaydı değil, alma ve bırakmama meselesidir; diş, o alışverişte tutan taraftır.

İbn Sîrîn’e nispet edilen külliyatta ve Nablusî’nin Ta’tîru’l-enâm’ında öne çıkan haller:

Dişin bırakmaması. Kedi bahsinde ısırığın ne kadar sürdüğü ayrı kaydedilir. Isırıp tutması meselenin kapanmaması, elden bırakılmayan bir pay ya da hesap olarak okunur. Isırıp hemen bırakması ise sahneyi belirgin biçimde hafifletir.

Besleyen elin ısırılması. Klasik tabirde el kazanç ve emekle okunur. Kedi bahsinde ısıran, o elden yiyen taraftır; sembolün mal bahsiyle anıldığı yerlerde sahne, kişinin kendi verdiği yerden gelen bir eksilme olarak değerlendirilebilir.

Kan çıkması. Isırığın kanaması, meselenin dört duvar arasında kalmaması yönünde okunur: sessizce kapanabilecek bir konu artık başkalarınca da bilinir hâle gelmiştir.

Acı duyulmaması. Rüyadaki his kaydedilir. Acısız bir ısırık, etkisi henüz anlaşılmamış bir duruma yorulur; kedi bahsinde bu, farkına varılmadan süren bir eksilmeyle birlikte ele alınır.

Yaranın kapanması. Kaynakların çoğu iyileşmeyi telafi yönünde değerlendirir ve sahnenin tonunu hayra çevirir. Kanamanın durması da aynı çerçevededir.

Isıran kedinin haneye ait olması. Evde beslenen bir kedi yorumu ev halkına daraltır. Sokak kedisi ise sahneyi yakınlığın dışına, kişinin hanesine dokunmayan bir tarafa çevirir.

Bu noktada bir sınır hatırlatılmalıdır. Ehl-i Sünnet âlimlerinin ortak kabulü rüyanın zannî bilgi verdiği, kat’î delil olmadığı yönündedir; rüyadan şer’î bir hüküm çıkarılmaz. Şer görülen bir rüya da kesin bir hüküm sayılmaz, kişiyi tedbire ve duaya yöneltmesi beklenir.

Bu yorumlar tabir literatüründen derlenmiştir; dinî bir hüküm veya fetva niteliği taşımaz.

Kedi ısırığı ile köpek ısırığı neden ayrı okunur

Fiil aynı, sembol farklıdır. Klasik metinler bu iki sahneyi aynı yere koymadığı için aynı soruya iki ayrı cevap verilir. Aşağıdaki ilk iki satır sembollerin klasik karşılıklarıdır; son iki satır ise bu karşılıkların pratikte nereye çıktığını gösterir.

Ölçü	Kedi ısırığı	Köpek ısırığı
Sembolün klasik karşılığı	Hane halkı, yakın çevre; hırsızlık ve mal eksilmesi	Düşman, haset eden, sözü sert kimse
Zararın kaynağı	İçeriden, haneye ait ve beslenen taraftan	Dışarıdan, bilinen bir hasımdan
Zararın niteliği	Husumet değil; alma, pay ve bırakmama	Husumetin fiile dönüşmesi
Yorumu daraltan ilk soru	Kedinin haneye ait olup olmadığı	Isırılan uzuv, zararın hangi alana dokunduğu

Son satırın pratik sonucu şudur: köpek ısırığında kaynaklar uzuv ayrımını öne çıkarır, çünkü hasım zaten bilinmektedir ve geriye zararın nereye dokunduğu sorusu kalır; ayrıntısı rüyada köpeğin ısırması sayfasındadır. Kedi ısırığında ise gösterilecek bir hasım yoktur; sahne kişiyi kendi hanesine ve verdiği yere bakmaya çağırır.

Kedi bahsindeki kademe de burada işe yarar. Saldırma sayfasında temas henüz gerçekleşmemiştir, tırmalama sayfasında zarar yüzeyde kalır. Bu sayfanın konusu ikisinden sonra gelen son basamaktır.

Kedinin nasıl ısırdığı kaydedilir

Isırığın kendisi tek başına yorum vermez; kaynaklar sahnenin nasıl kurulduğuna bakar.

Rüyanızı bulun

Rüyanızda ne oldu?	Kısaca nasıl okunur
Kendi kediniz, evin kedisi ısırdı	Yorum hane içine taşınır
Elinizi ısırdı	Besleyen el: kazanç ve emek tarafı
Isırdı ve bırakmadı	Elden bırakılmayan bir pay ya da hesap
Isırıp hemen bıraktı	Kısa süreli bir konu
Kan çıktı	Hane içinde kalmayacak, konuşulacak bir mesele
Acı hissetmediniz	Etkisi henüz anlaşılmamış bir durum
Sokak kedisi ısırdı	Haneye değil dışarıya bakan bir konu
Isırdıktan sonra size sokuldu	Barışma tarafında okunur

Klasik ölçüyü burada da hatırlatmak gerekir: rüyada görülen kişi o kişinin kendisi değildir. Bu sahne kimse hakkında bir hüküm vermez; rüyaya bakarak bir yakınını suçlamak tabirin usûlüne aykırıdır.

Psikolojik açıdan

Psikolojik okumada kedi ısırığı, verilenle beklenen arasındaki dengenin bozulduğu ana bağlanır. Kedi özerkliği taşıyan bir figür olduğu için, ısırık bakıp gözetilen tarafın da kendi istekleri olduğunu hatırlatan bir sahne olarak ele alınır.

Dişin bırakmaması bu okumada ayrıca kaydedilir: rüyanın rahatsız eden yanı çoğunlukla acının şiddeti değil, elini çekip kurtaramamaktır.

Anlatımlarda öne çıkan taraf da zararın büyüklüğü değil, emek verilen bir yakınlıkta karşılığın belirsiz kalmasıdır.